TÁI CẤU TRÚC KINH TẾ - ĐỔI MỚI MÔ HÌNH TĂNG TRƯỞNG: Đừng cố “gọt chân cho vừa giày”!

Với mức tăng trưởng 5,89%, Việt Nam bước sang năm 2012 với nhiều thách thức và yếu điểm của cấu trúc nền kinh tế còn tồn tại.

TĂNG TRƯỞNG CHẬM LẠI

Chuyên gia kinh tế TS. Lê Đăng Doanh

“Muốn đổi mới mô hình tăng trưởng của nền kinh tế, Nhà nước không thể hoạt động như trước mà phải điều chỉnh chức năng. Không thể vừa kinh doanh, vừa quản lý, vừa sở hữu lại vừa giám sát… Nhà nước phải làm tốt chức năng tổ chức hoạt động của nền kinh tế, lái thuyền chứ không thể vừa chèo, vừa lái. Quyền lực Nhà nước phải được giám sát Chính phủ phải có trách nhiệm giải trình trước dân thì công cuộc tái cơ cấu kinh tế mới đạt được tiến bộ mong muốn”.

Năm 2011, một trong những năm sóng gió nhất của nền kinh tế thế giới. Châu Âu vẫn chìm trong khủng hoảng nợ. Trung Quốc và Mỹ tăng trưởng chậm chạp, Nhật Bản chưa hoàn toàn phục hồi sau thảm họa động đất, sóng thần hồi đầu năm. Các nước ngày càng bị chi phối bởi tình trạng lạm phát, tài nguyên khan hiếm, giá dầu, giá nguyên liệu tiếp tục tăng, biến đổi khí hậu... đang tác động tiêu cực đến nền kinh tế thế giới.

TS. Lê Đăng Doanh - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương – dự báo tại Diễn đàn kinh tế Hiệp hội Kế toán công chứng Anh (ACCA): Năm 2012 kinh tế thế giới có thể rơi vào suy thoái mới với trung tâm là nợ công của châu Âu. Châu Âu có thể rơi vào suy thoái trong 2 quý đầu năm. Hiện đồng euro đã mất giá tới 30%. Thậm chí, bà Christine Lagarde - Tổng giám đốc IMF còn dự đoán, có thể lặp lại suy thoái của những năm 1930.

Năm 2011, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam (VN) chậm lại ở mức 5,89%, tỷ lệ lạm là 18,6%. Bà Lê Thị Hồng Len – Trưởng Đại diện ACCA - nhận xét, lạm phát của VN đã bỏ qua các nước trong khu vực và thế giới, đáng lo ngại tình trạng là thâm hụt thương mại, vốn cho sản xuất…

LẬP KỲ TÍCH?

Năm 2012, VN tiếp tục hội nhập, 800 mặt hàng của Trung Quốc thuế sẽ giảm từ 0-5%. Ngoài ra, phát triển làn sóng đầu tư mới từ Nhật Bản, Chính phủ Nhật Bản có chủ trương rõ rệt sẽ khuyến khích đầu tư sang VN.

Việc Ngân hàng Mizuho mua cổ phần của Ngân hàng Vietcombank là một ví dụ. Đây là một chủ trương vừa có lợi ích kinh tế, vừa có quyết tâm chính trị. Trong bối cảnh đó, DN vẫn còn nhiều cơ hội để tiếp cận các lĩnh vực, thị trường mới.

Đầu tư công ở mức cao được xem là một trong những nguyên nhân gây lên tình trạng lạm phát tại VN. Theo phân tích của TS. Doanh, tổng chi ngân sách vẫn vượt 90%, chi đầu tư phát triển vẫn vượt dự toán 15% và đã khởi công thêm 1.000 dự án so với năm 2010. Trên thực tế, đầu tư công là miếng đất màu mỡ, địa phương nào cũng muốn xin dự án. “Nếu chỉ dùng các biện pháp hành chính sẽ rất khó kiềm chế được đầu tư công, Chính phủ cần có những cơ bản về trách nhiệm giải trình đối với các dự án này” - TS Doanh nói. Mặt khác, những lĩnh vực liên quan đến bất động sản, như: sắt thép, xi măng… đều gặp khó khăn và dịch vụ cũng giảm rõ rệt. TS Doanh nhận xét: “Chưa bao giờ, công nghiệp xây dựng xuống thấp như vậy, chỉ đạt 5,53%”. Mặt khác, chủ trương “tăng thu, giảm chi” cần được xem lại, bởi đã có 50% số DN phá sản. Trong Hiệp hội Các DN nhỏ và vừa có tới 90% DN giảm sản lượng và việc làm.

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, tính đến ngày 25/12/2011, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của VN đạt 200 tỷ USD, trong đó, nhập khẩu đạt 105,2 tỷ USD, xuất khẩu đạt 94,8 tỷ USD. “Hàng dệt may là 1/5 nhóm hàng xuất khẩu có kim ngạch trên 6 tỷ USD, nhưng xuất khẩu dệt may năm 2012 sẽ không dễ dàng” - TS Doanh dự báo và cho hay: “Đến nay, mới chỉ có khoảng 60% DN dệt may có hợp đồng đến quý II và 70% DN có hợp đồng đến quý I, so với cùng kỳ năm trước, các DN may của VN đã ký được hợp đồng đến hết năm hay ít nhất là quý III”.

Dân số VN tăng 1,1% mỗi năm nhưng tiêu dùng chỉ tăng 40% là rất thấp và có 2/3% người dân VN cho rằng, bây giờ không phải là thời điểm thích hợp để mua sắm. Trong năm 2011, sau 2 lần điều chỉnh tăng giá xăng lên 30%, giá điện 15,2% và điều chỉnh tỷ giá 9,2% thì tốc độ chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lên rất nhanh. Chỉ sau khi Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 11, CPI mới giảm dần trong các tháng 9 và 10. Nhưng CPI lại “ngóc đầu dậy” vào các tháng 11 và 12, giữ cả năm ở mức 18,58% so với năm 2010. TS.Doanh cảnh báo: “Tháng Giêng này, mức độ tăng giá sẽ vào khoảng 0,7% do là tháng trước Tết, nhu cầu mua sắm của người dân tăng lên”.

Một điểm nữa, CPI bình quân cả năm 2011 tăng 18,58%. Nếu năm 2012 đưa xuống được dưới 10%, thì trong 12 tháng phải giảm được 10% điểm và trong mỗi một tháng CPI không được tăng quá 0,7%. Đó sẽ là một kỳ tích nữa nếu VN đạt được. “Chúng ta đừng cố “gọt chân cho vừa giày”, theo tôi, tăng trưởng đạt 5% đã là quá tốt rồi”.

Nền kinh tề VN tăng trưởng dựa quá nhiều về vốn và lao động. Năm 2011, tăng trưởng 5,89% nhưng đầu tư cũng lên tới 39,2%. Năm 2012, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 6,5% song vốn đầu tư chỉ còn có 36,9%, giảm so với những năm trước. TS.Doanh nói thêm: “Giảm đầu tư mà tốc độ tăng trưởng lại tới 0,6% - đó sẽ là một kỳ tích, nhưng nó cũng đòi hỏi sự thay đổi lớn về hiệu quả, năng suất lao động”.

Đồng thuận để cải cách

Ông Đoàn Hồng Quang Chuyên gia kinh tế cao cấp của Ngân hàng Thế giới (WB)

Lần đầu tiên Chính phủ đã đưa ra một thông điệp rõ ràng về việc thay đổi cơ cấu điều hành kinh tế vĩ mô. Với Nghị quyết 11, mục tiêu phát triển ổn định nền kinh tế đã được đặt lên hàng đầu thay vì mục tiêu tăng trưởng cao đặt ra trước đó. Nghị quyết 02/NQ-CP của Chính phủ về các giải pháp điều hành thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH năm 2012 và thông điệp đầu năm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng gửi đi trong ngày đầu năm mới một lần nữa khẳng định quyết tâm đó.

25 năm trước, Việt Nam đã biến một cuộc khủng hoảng thành cơ hội, bắt đầu bằng sự đồng thuận, nhưng phải mất vài năm để phát triển tầm nhìn đó thành một kế hoạch hành động chi tiết. Bước sang năm 2012, một sự đồng thuận về tái cơ cấu nền kinh tế đã đạt được nhưng cần có thời gian để đảm bảo nhận được sự ủng hộ rộng rãi. Việt Nam có thể sử dụng sức mạnh của thị trường và vai trò hỗ trợ của Nhà nước để vạch ra một tiến trình mới, nhằm xây dựng một nền kinh tế hiệu quả hơn, một xã hội có năng suất lao động cao hơn.

Chúng tôi ủng hộ chủ trương ổn định kinh tế vĩ mô tạo đà cho tăng trưởng mà Việt Nam đề ra. Nhưng WB cũng lưu ý Việt Nam cần xem xét để chuyển dịch cơ cấu lao động cho phù hợp hơn vì hiện nay vẫn còn trên 80% lao động sống ở nông thôn và tỉ trọng lao động trong nông nghiệp còn cao.

Minh bạch sẽ xác định giá trị thực

Ông Phạm Hồng Hải Giám đốc Bộ phận kinh doanh vốn và thị trường tiền tệ - Ngân hàng HSBC Việt Nam

Chủ trương, chính sách và hoàn cảnh thị trường hiện nay rất thuận lợi cho cải tổ cơ bản hệ thống NH Việt Nam. Nhưng theo tôi, cần phải làm rõ các phân khúc thị trường cho từng loại NH; xây dựng tiêu chí tái cấu trúc, minh bạch hóa tình hình tài chính của các NH trước khi tiến hành tái cấu trúc. Sự minh bạch này sẽ đóng góp vào việc xác định giá trị thực sự của các khoản nợ xấu. Một trong những điểm cũng rất quan trọng là kế hoạch tái cấu trúc của NHNN cần được công khai, các hành động phải kiên quyết. Bên cạnh đó, cần hỗ trợ cho NH yếu để tránh một cuộc khủng hoảng tín dụng trong ngắn hạn cũng như hạn chế nguy cơ khủng hoảng về tâm lý trong dài hạn.

Chúng ta không biết thị trường năm 2012 sẽ diễn biến thế nào, nhưng với sự điều hành mềm dẻo của NHNN, nhiều khả năng, lãi suất và tỷ giá năm 2012 sẽ ổn định hơn. 2 khả năng được dự báo là lãi suất NH sẽ theo xu hướng giảm và tỷ giá sẽ điều chỉnh tăng ở mức hợp lý chứ không điều hành theo hướng "giật cục", gây khó khăn cho DN như giai đoạn trước. Tuy nhiên, các DN phải rất cẩn trọng trong việc phát triển kinh doanh. DN nào có thể tận dụng được những cơ hội của thị trường như việc mua bán/sáp nhập và vượt qua được những thách thức như nguồn vốn/thanh khoản hạn chế sẽ gặt hái thành công trong năm 2012.

 baocongthuong


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

 

Liên hệ

logo
Công ty TNHH Hệ Thống Tự Động Hóa
Ad: P202, K12, KĐT Việt Hưng, P. Giang Biên, Q. Long Biên, Hà Nội
Tel: 0436 525 462
Fax: 0436 526 917
Mobile: 0913 385 914  
Website: www.thegioicandientu.vn 
can dien tu
can dien tu